Świat po Michaelu

Nie będzie garści faktów o artyście i jego dziełach. Nie będzie podsumowania. Śmierć Jacksona to wielka strata. Miał nagrać jeszcze sporo fantastycznego materiału. Dobrze jednak, że był, że zrobił to co zrobił.

Żal mi przyszłych pokoleń, współczesnych w sumie też. Wspomniałem o tym na prywatnym blogu – z silnego człowieka zostało 45 kilogramów, gigantyczny majątek rozpłynął się. Wspaniały artysta, który wewnątrz był dzieckiem odszedł a razem z nim minęła epoka szacunku dla muzyki.

Otoczenia Michaela zabiło Króla Popu a całe nasze pokolenie zabiło muzykę. Zostały gwiazdy składające się z wielkiej dupy i brokatu. Pokolenie pierdolonych empetrójek kupuje płyty ziejące artystyczną pustką, rozbija albumy na kawałki i pakuje do ipodów.

Jest Timbaland i setki innych producentów muzycznych, którzy generują hity jak tylko wydawca pierdnie dolarem. Jednak już nie na taką skalę, Sukcesu Jacksona nie powtórzy już nikt. Choćby dlatego, że dzisiaj panuje inne podejście do produkcji muzyki. Obecnie muzyka pop jest fastfoodem, nie zawiera już wartości, nie jest pełnym dziełem, nie ma otoczki stylistycznej. Fenomen polega na tym, że dzieła Michaela (i Quincy Jones’a) są sztuka a nie paczką frytek.

ScAryzona?

Pierwszą muzyką, którą naprawdę pokochałem były dźwięki zespołu Nirvana (amerykańska – grungeowa a nie brytyjska – jakaś tam). Nie wstydzę się tego, przeciwnie. Słuchałem Nirvany w czasach gdy rówieśnicy nie bardzo rozumieli skąd się bierze i czym w ogóle jest muzyka, słuchałem tegoż zespołu dalej, gdy reszta kochała Backstreet Boys.

Później odkryłem Kult (polski) i Republikę a niedługo nad umysłami moich rówieśników miał zapanować hip-hop. W 1997 roku spotkałem się z określeniem “trip-hop”. Hip-Hop mnie nie interesował i wątpiłem by coś o tak podobnej nazwie mogło zabrać mi więcej niż godzinę czasu. Jako młody człowiek chciałem jednak sprawdzić czym jest trip-hop, czy podobieństwo do hula-hopu przejawia się jedynie w nazwie i jakie są różnice. Chyba zastanawiałem się raczej nad tym jak przekłada się brzmienie na nazewnictwo. Trudno jednak wysłowić jak wielkie wrażenie zrobiła na mnie płyta Portishead.

Poszukiwanie muzyki nie było wtedy tak łatwe jak jest obecnie. Nie miałem komputera a internet był w ogóle raczej nowym wynalazkiem (nowym dla świata, co dopiero mówić o polskiej sieci globalnej…). Zamiast komputera miałem na biurku radiomagnetofony. Słuchałem Trójki i nagrywałem. Portishead i Massive Attack. Dzięki Trójce miałem też Unplugged Nirvany i wiele innych, fantastycznych płyt z różnych półek.

Chcę jednak wrócić do hip-hopu. Kiedy poszedłem do szkoły średniej okazał się, że wszyscy słuchają tej muzyki. W trzeciej klasie postanowiłem się przełamać i spróbować zrozumieć o co idzie szeroko-kroczącym. Przesłuchałem kilkanaście albumów i składanek zawierających rodzimą muzykę luzacką. Nie odnalazłem swojego klimatu i nawet nie próbowałem zrozumieć co oni w tym widzą. Na szczycie gównianej góry znajdowała się “perełka”, czyli Kinematografia – Paktofoniki. Może nie była szczytem błyskotliwości i przejawem muzycznego geniuszu ale na prawdę fajnie się tego słuchało. Czas między piętnastym o dziewiętnastym rokiem życia upłynął mi jednak pod znakiem punkrocka.

Bezdyskusyjnie pozytywną cechą punka był brak zrozumienia u większości społeczeństwa, agresja i energia, którą mogłem wykorzystać dowolnie. Po drodze Coma pierwszy raz wyszła z mroku. Głos Roguca i nietypowa jak na tamte czasy stylistyka sekcji rytmicznej miała później przykuć mnie do muzyki zespołu Tool. Wtedy wszystko zaczęło się klarować. Później przyszedł Jazz a nie tak dawno temu znowu ktoś użył przy mnie nazwy Portishead.

Nie będę już wracał do pisania o trip-hopie, chciałem wyjaśnić jeden z nietypowych powodów mojego (najpierw) zainteresowania i (później) mojej miłości do jazzu.
Często spotykam się z tym, że ludzie, którzy w jakiś sposób zajmują się muzyką nie najłatwiejszą, określają siebie samych jako złych, dostrzegają że są lubiani w bardzo specyficzny sposób.

Niedawno to zrozumiałem a tekst ów jest właściwie drugą próbą wyjaśnienia tego zjawiska. Szczerze mówiąc w jazzie nie chodzi mi tylko i wyłącznie o piękne dźwięki, o atmosferę i przeczysty dźwięk płyty Piano, o plastyczne brzmienia Komedy. Nie najważniejszą, jednak bardzo ważną sprawą jest spokój na poziomie społecznym. Otóż rock, punkrock czy nawet trip-hop są mniej lub bardziej rozumiane.

Zawsze, w każdym kurwa dialogu na temat muzyki każdy wsadzi coś od siebie. Jakieś zajebiście odkrywcze zdanie na temat riffu, czasami nawet pojawi się jakieś porównani gitarzystów. Prawda jest taka, że słyszałem już wszystkie możliwe opinie na temat niektórych stylów muzycznych (choć trip-hop pojawia się na ludzkich językach raczej nie często) i nudzi mnie dyskutowanie na tematy, które są tak cholernie oklepane.

Od kiedy odkrywam muzykę jazzową jestem zwolniony z obowiązku towarzyskiej rozmowy o muzyce. Albo ktoś nie zna nazwisk, które przytaczam albo nie zna twórczości tych ludzi a jak już nawet ktoś coś słyszał to pobieżnie a jeśli nawet jakimś cudem ktoś wytrwał w słuchaniu płyty do końca to najczęściej nie potrafi lub boi się wypowiedzieć na jej temat szerzej niż za pomocą kilku słów.

Mówiąc prościej – muzyka zawsze była dla mnie sposobem na ucieczkę od świata, szarości, problemów… muzyka pełni tą rolę dla każdego z nas a mi pomaga także skutecznie i trwale odizolować się od ludzi. Jazz jest najdoskonalszy. Nie tylko działa, dodatkowo większość ludzi nie jest w stanie zrozumieć jak działa

Do niektórych dźwięków trzeba dorosnąć.

Waves X-Noise

Problem szumów w nagraniu jest znany wszystkim, którzy domowymi sposobami rejestrują dźwięk. Na forach internetowych często pojawiają się pytania o to jak skutecznie usunąć szum ze ścieżki. Kiedyś sam poszukiwałem rozwiązania tego problemu, wiem, że informacje z polskich forów internetowych są na ogół niezadowalające.

Najczęściej spotykaną radą na niechciany dźwięk jest odszumiacz wbudowany w Audacity (darmowy i chyba opensourceowy DAW). Odszumiacz, znajdujący się w bibliotece efektów tegoż programu, jest jednak narzędziem bardzo dalekim od doskonałości. Praca z nim polega na zaznaczeniu w śladzie próbki szumu i określeniu stopnia odszumiania. Definiujemy ile szumu chcemy usunąć, nie dysponujemy żadnymi jednostkami, przesuwamy jedynie suwak w lewo (mniej) lub w prawo (więcej). Zależnie od tego co i jak nagraliśmy – odszumiacz potrafi dać dobre efekty, jednak zdarza się wyłącznie w wypadku prostych nagrań.

Cóż jednak, gdy nagrywamy koncert albo próbę zespołu rockowego? W takim przypadku musimy zachować w dobrym stanie dźwięk na wielu częstotliwościach, musimy w miarę precyzyjnie wskazać szum. Wszystko jest możliwe. Album “With the Lights Out” Nirvany świetnie nadaje się do słuchania, choć większość utworów nagrywana była raczej amatorskimi sposobami. Podobnie setki tysięcy rockowych bootlegów (pomijając te, które brzmią źle ).

Może nie najbardziej profesjonalnym ale za to prostym, intuicyjnym i skutecznym rozwiązaniem jest wtyczka X-Noise, opracowana przez firmę Waves, umieszczona wewnątrz pięciu dostępnych zestawów wtyczek.

X-Noise świetnie nadaje się do usuwania szumów taśmy, komputera, urządzeń oraz powietrza. Wtyczka jest bardzo skuteczna zarówno gdy pracujesz na poszczególnych ścieżkach, gotowych mixach, właściwie na dowolnym nagraniu. Najciekawszą rzeczą jest to, ze wtyczka ma dwa wyjścia. Wypuścić możesz nie tylko po-procesowe audio ale także różnicę, czyli sam szum. Okazuje się to niezwykle przydatne. Czasami wygodniej jest wypuścić szum na ekran i stopniowo go zwiększać, wycinając go w ten sposób z nagrania.

X-Noise na witrynie producenta.

(pw)

Firebird VII w Sopocie

06 czerwca br., w sopockiej Operze Leśnej wystąpił projekt Phila Manzanery Firebird VII. Gitarzysta Roxy Music zaprosił do współpracy perkusistę Charlesa Haywarda znanego z Quiet Sun, wspaniałego basistę Yarona Stavi oraz Leszka Możdżera.

Muzycy zaprezentowali rockowy repertuar. Około półtora godziny wypełnili świetną muzyką. Mimo, że Leszek Możdżer miał być jedynie “dodatkiem” do rock n’ rolla to jednak maestro przyćmił rockowców swoim stylem i sposobem na odnalezienie się w muzyce.

Do niewątpliwych minusów koncertu należało słabe nagłośnienie. Wyższe partie gitary basowej i doly gitary nieprzyjemnie dudniły. Moim zdaniem koncert powinien być nieco głośniejszy, to też wydaje mi się drobnym niedopatrzeniem akustyków. Od strony muzycznej przeszkadzały mi chwile śpiewu Haywarda.

Do ciekawostek muzycznych zalicza się improwizacja pt “Mexican Hat”. Powstała w dosyć nietypowy sposób – Phil Manzanera rozdał muzykom kartki, na których wypisał ponumerowane akordy, artyści improwizowali w początkowej tonacji i każdy z nich mógł w dowolnej chwili podpowiedzieć innemu numer, muzyk do którego adresowano wypowiedź zmieniał tonację improwizacji na tą, która kryje się pod zadanym numerem.

Jednym z ostatnich utworów była kompozycja Leszka Możdżera pt Firebird. Utwór powstał również w ciekawy sposób. Mistrz wybrał akordy na podstawie liter słowa Firebird, literę I zastępując pauzą. Z tego co zrozumiałem sugerował się ogólną postacią gamy a nie konkretną skalą ( a może użył dźwięku B?). Na początku koncepcja wydawała się chaotyczna, ale oczywiście rozwinęła się we wspaniałą kompozycję.

Ciekawe, że w pewnym momencie Stavi popisał się wspaniałą solówką na gitarze basowej, co docenili nieliczni (na oko – ze dwie osoby nagrodziły basistę brawami). Taki już smutny los basistów, jak już dane jest im zagrać solówkę to nikt tego nie zauważa.

Obiecałem Wam niespodziankę i dotrzymuję słowa. Artyści pozwolili na nagrywanie i fotografowanie występu jedynie podczas pierwszego utworu. Oczywiście przez przypadek miałem w kieszeni dyktafon. W domu udało mi się nieco zredukować poziom szumów, przetworzyłem też nagranie na system stereo i skompresowałem do formatu MP3, z próbkowaniem 320 kbps (bodaj maksymalne dla mp3). Plik ma osiemnaście i pół megabajta i znajduje się tu.

Nie oczekujmy cudów, ale szum da się znieść (słyszałem dużo gorsze nagrania) a fani Leszka Możdżera na pewno chętnie posłuchają.

(pw)

Firebird VII w Sopocie

Jutro o godzinie 20, w sali koncertowej Opery Leśnej, w Sopocie rozpocznie się koncert projektu Firebird VII. Członkiem grupy Phila Manzanery jest Leszek Możdżer.

W poniedziałek zamieszczę relację z koncertu. Jak to zwykle bywa – nie wolno robić zdjęć i filmować koncertu (sala PFK jest jaka jest), jednak postaram się przygotować dla was bardzo ciekawą niespodziankę.

W międzyczasie, tym z was, którzy jeszcze nie czytali, proponuję lekturę ciekawego wywiadu z Leszkiem Możdżerem: http://kobieta.gazeta.pl/wysokie-obcasy/1,53668,4917530.html

Zatem… do poniedziałku.

Muzycy, których NIE opiszę

Na prośbę Jacka. Poniższe opinie to moje, subiektywne zdanie.

Jeżeli zamierzamy szukać prawdziwych wartości artystycznych w muzyce to niestety musimy skreślić muzykę rockową.
Nie zajmę się opisywanie płyt zespołu Ścianka. Jest to wspaniała grupa a płyta Dni Wiatru jest świetna. Podobnie nie zajmę się również bardzo dobrymi płytami zespołu Kobiety. Jestem z trójmiasta, znam ludzi, którzy tu grają i tych, którzy grali kiedyś.

Niektórzy ludzie są dla mnie w pewnym sensie autorytetami i nie mogę opisywać ich dokonań. Sam nie czułbym się zbyt dobrze, gdyby opinie o moim działaniu pojawiały się na blogu jakiegoś małolata – nie zależnie od tego jakie by owe opinie były.

O Ściance i Kobietach wspomniałem na innym blogu – stali czytelnicy dobrze wiedzą, że bardzo lubię i szanuję te zespoły i naprawdę nie trzeba nic więcej dodawać. Skoro kolejny raz pytasz o Ściankę to kolejny raz odpowiem, że moim zdaniem najlepszą płytą tego projektu jest Secret Sister.
Jak spróbujesz wspomnieć o zmianach, które zaszły przed Secret Sister to usunę Twoją wypowiedź – zapewniałem już, że znam twórczość zespołu i jego historię.

Co do wartości artystycznej w twórczości Lao Che to faktycznie jest jej mało. Jednak, jak już wspomniałem w ogóle jest mało artyzmu w muzyce rockowej i około-rockowej.

Posłuchaj sobie… a no Ty sobie też posłuchaj. Włącz sobie płyty Pub 700 i Piano – Leszka Możdżera. Tam znajdziesz prawdziwe wartości artystyczne. Ten drugi album zaprowadzi Cię do koncertów w Kolonii i w Montreux – Keitha Jarretta – to jest prawdziwa sztuka w muzyce.

Rock nie jest i nie powinien być szczególnie naładowany sztuką. Rock jest muzyką popularną, łatwą w odbiorze i to wcale nie jest zła cecha. Płyta Powstanie Warszawskie zawiera numery, których fajnie się słucha.

To chyba tyle. Pozdro.

Amon Tobin – Foley Room

Nie bez problemów dorwałem w końcu ostatni album Amona Tobina – bodaj najważniejszego twórcy ze stajni Ninja Tune. Wytwórnia ta jest dla mnie jak nowy, niepoznany jeszcze ląd. Wkroczyłem w ten świat po wielu miesiącach dozowania sobie twórczości duetu Skalpel. Od wielu miesięcy czułem, że nie mam czego słuchać, że wszystkie odkrycia to co najwyżej pojedyncze płyty. Tymbardziej cieszy mnie fakt, że razem z płytami brazylijskiego DJ’a i kompozytora pojawiła się także perspektywa ciągłości odkryć.

Niezwykłość twórczości Amona Tobina polega na jego bardzo osobistym podejściu do muzyki. Mamy do czynienia z didżejem, miksującym sample różnego pochodzenia. Tobin jest też kompozytorem i instrumentalistą. Jego sample to jego własne melodie. Czesto też modyfikuje dźwieki, które na różne sposoby zdobywa, najczęściej samodzielnie je nagrywając.

Powinienem był zacząć od jednoznacznego stwierdzenia, że Tobin jest artystą sceny jazzowej. Jego utworu to elektroniczna, didżejska robota – nowoczesny jazz. Płyta Foley Room powstała przy współudziale wielu artystów a najbardziej charakterystycznym wspóltwórcą okazała się formacja Kronos Quartet – wyjątkowy kwartet smyczkowy. Mistrzostwo w łączeniu dźwięków elektronicznych z brzmieniem klasycznych instrumentów najwyraźniej słychać w otwierającym płytę utworze Bloodstone. Cała płyta stanowi pewną ciągłość. Ciekawe, że niemal klasyczny Bloodstone przeradza się w prawie imprezowy Esther’s. Z każdym taktem calość staje się coraz bardziej psychodeliczna.
Na płycie znajdziemy również mistrzowskie malowanie dźwiękiem, przykładem tego jest kompozycja Horsefish. Płyta Foley Room wywiera spory wpływ na moją wyobraźnię. Nie da się nie myśleć o muzyce, nie możliwe jest też myślenie o dźwiękach. Kompozytor potraktował umysł odbiorcy jak salę kinową, w której rozpoczął projekcję swoich obrazów. Dwa słowa: “opowiadanie dźwiekiem”. Mam nadzieję, że wiecie o co mi chodzi.
Bardzo polecam. Wszystkim.

Distortion czy overdrive?

Czy może Fuzz? Distortion, overdrive i fuzz należą do jednej grupy efektów, nazywanych potocznie chrupiącymi lub brudnymi. Fuzzy są obecnie zapomniane, używanie głównie przez muzyków chcących odwzorować toporne brzmienia, popularne w latach 70-tych. Postaram się krótko opisać subtelną różnicę między klasycznym przesterem i dystorsją.

Overdrive jest efektem, który w swoich założeniach ma symulować przesterowanie będące efektem dźwiękowym powstającym w wyniku przegrzania cewki. Overdrive są wzorowana na efektach “zmęczenia” wzmacniaczy lampowych. Mówiąc prościej – mają stanowić odpowiednik naturalnego przesterowania dźwięku. Dlatego też overdrive jest najdelikatniejszym z efektów – przydatnym np. w muzyce bluesowej.

Distortion to silniejsze przesterowanie, powstające przez zastosowanie większej ilości zniekształceń nieliniowych. Efekt jest zdecydowanie bardziej sztuczny – ostrzejszy. Dźwięk staje się nieco “zamulony”, muzycznie mamy do czynienia z brzmieniem cięższym.

Jeżeli więc ktoś posłuży się stwierdzeniem, że dźwięk jest za bardzo distortion a zbyt odbiegający od overdrive (albo odwrotnie) to nie jest to głupota, tylko opis barwy.

Gitarzystom proponuję sprawdzić produkty Boss’a:
OS-2:  efekt oferujący zarówno przester jak i dystorsję. Regulujemy głębię efektu, tony, poziom efektu i zabarwienie od overdrive po distortion.
OD-3: typowy overdrive.
DS-1/DS-2: typowy distortion.

(-p)

Nauka gry na gitarze

Fajna sprawa… tak sobie czasem pograć na gitarze. A pograć w zespole? To przynajmniej trzy razy więcej frajdy. Wiele osób ma wątpliwości czy samodzielnie można się nauczyć gry na instrumencie. Jestem pewien, że można. Każdy może. Nie będzie to łatwe, bo zdobywanie fajnych umiejętności nigdy nie jest łatwe. Pojawi się kilka problemów a jeden z nich to chyba świadomie zastawiana pułapka.

Z tego artykułu dowiecie się jak zostać muzykiem (amatorem lub zawodowcem). Co więcej nie będzie to żaden wybieg, żadna wyższa teoria, która okaże się dostępna tylko dla utalentowanych lub bogatych. Ok – talent jest ważny, ale w Biblii napisano, że talenty da się, a nawet trzeba rozwijać. Nie, nie czytałem Biblii (widziałem film).

Moja edukacja muzyczna była dosyć burzliwym procesem. Mniejsza o szczegóły. W każdym razie zawsze miałem jakiegoś nauczyciela, ściślej – nauczycielkę (nie wiem czemu, od pewnego momentu muzyki uczyły mnie kobiety). Uczę się nadal. Choć nie mam już nauczycielek to jednak zdecydowana większość zdolnych muzyków, których znam to panie. Po maturze sam zacząłem nieoficjalnie i domowo uczyć muzyki. Uczyłem gry na gitarze i teorii (co by nie mówić sucha wiedza czasami jest nieoceniona).

Od momentu kiedy ktoś postanowi nauczyć się grać do chwili gdy bedzie sprawnie poruszać się w świecie dźwięków musi minąc trochę czasu. Ilość czasu jest odwrotnie proporcjonalna do ilości włożonego wysiłku. Po drodze pojawi się zwątpienie… Pojawi się i będzie odwiedzać czlowieka całkiem czesto, niestety. Ja zwątpilem około 245897415154785951567 razy. Mniej więce tyleż samo razy chciałem zmienić zainteresowanie. Po latach cieszę się, że się nie poddałem. Innym powtarzam, że skoro ja się nauczyłem to każdy może.

Przez większą część życia uważałem, że dobre opanowanie gry na gitarze jest możliwe wyłącznie z pomocą nauczyciela. Myślałem, że ci, którzy nauczyli się sami to tylko garstka geniuszy. Byłem wtedy młody i głupi. Dziś wiem, że nauczyciel nie jest potrzebny. Każdy może sam. W internecie jest cała masa kursów, księgarnie pękają w szwach od książek na te tematy. Jednak nie tędy droga.

Mamy już instrument i chęci i co dalej? Najpierw musimy nastroić gitarę. Jest to czynność, której nie można ominąć i należy od niej zacząć. Tylko niestety 99% samouczków do gry na gitarze strojenie ze słuchu traktuje jako pierwszą lekcję. To jest kosmiczna głupota autorów takich samouczków. Już uzasadniam…

Zdolności manualnie nie są najważniejszą rzeczą w muzyce. Najważniejszy jest słuch. Na szczęście słuch można wyćwiczyć, np. grając. Żeby samodzielnie nastroić gitarę trzeba mieć dobry, wyćwiczony słuch. I to jest zaklęte koło dla początkujących: aby grać musisz nastroić, aby nastroić musisz słyszeć, aby słyszeć musisz grać. Jak młody człowiek ma wejść w coś takiego? Jak widzę kurs gry na gitarze zaczynający się od nauki strojenia to ów kurs oceniam jako marny. Innym, sporym problemem jest terminologia. Stwierdzenie “pusta struna” może być uznane za niejasne. Iście kosmicznym babolem są kosmicznie zawiłe wyjaśnienia terminów takich jak legato, glissando czy tremolo. Mnie osobiście wkurza też zastępowanie niektórych nazw prostackimi, amerykańskimi określeniami.

Trzeba zatem odrzucić takie kursy. Kiedy ja zaczynałem nie było powszechnego dostępu do koncertówek, YouTube’a, tabulatur ale teraz mamy to wszystko. Warto z tego korzystać. Wystarczy obserwować i próbowac własnych sił. Jeżeli nie wychodzi – próbować dalej.

Strojenie i tak pozostaje problemem. Teoretycznie tunery są rozwiązeniem ale to tylko elektronika – albo zbyt precyzyjna, albo brak tunerom precyzji. Te nadmiernie precyzyjne są, dla początkujących, gorsze. Akurat o strojenie warto poprosić kogoś bardziej doświadczonego.

Granie promuję jak mogę, każdemu polecam. Chyba nie muszę tego wyjaśniać – bylaby to litania frazesów. Najlepsze wyniki osiągną i tak ci, którzy bez przekonywania wiedzą, że chcą grać.

Fender VG Strat

Najbardziej zaawansowana technologicznie linia Stratocasterów to efekt współpracy Fendera z firmą Roland. VG stanowi odpowiedź na gitarę Robot, wypuszczoną 26 stycznia 2008, przez Gibson. Niedawno miałem okazję wypróbować fenderowskiego cyborga.

Wiosło jest standardowym Stratocasterem ale posiada zaimplementowany procesor Roland VG, służący do modelowania dźwięku. Sterowanie procesorem odbywa się za pomocą dwu dodatkowych potencjometrów. Jeden z nich umożliwia “zmianę gitary”: VG Stratocaster może brzmieć jak Stratocaster, Telecaster, gitara oparta na podwujnych przetwornikach, może też brzmieć jak gitara akustyczna. Drugi przetwornik odpowiada za strój instrumentu: standardowe, opuszczony D, otwarty G, barytonowy i modalny D oraz daje możliwośc symulacji brzmienia gitary dwunastostrunowej. Oczywiście gitara nie przestraja się fizycznie (robi to produkt Gibsona), zmiana stroju odbywa się dzięki procesorowi. W pewnym sensie tutaj wlasnie mozna zauważyć przewagę Stratocastera nad Gibsonem – jeżeli padnie bateria w procesorze poprostu wyłączają się efekty przez niego generowane i gramy dalej jak na zwykłym instrumencie. Skoro już wspomniałem o baterii… procesor Rolanda zasilany jest najzwyklejszą baterią AA (standardowa powinna wystarczyć na kilka do kilkunastu godzin grania). Obok przełącznika cewek znajduje się mala, niebieska dioda, która wskazuje stan baterii.

Jestem fanem produktów Fendera. VG Stratocaster to fantastyczna gitara i chciałbym ją mieć. Można ją już kupić w Polsce… za jakieś sześć tysięcy